Ukazały się wyniki konsultacji dotyczących przebiegów tuneli kolejowych pod miastem pomiędzy stacjami Łódź Kaliska i Łódź Fabryczna. Jakość prowadzonych konsultacji społecznych – ujmując rzecz dyplomatycznie – była bardzo wątpliwa

Na stronie Urzędu Miasta Łodzi pod zakładką „konsultacje społeczne”. W ramach konsultacji społecznych projektu, prowadzonych przez pracowników gdańskiego oddziału Towarzystwa Naukowego Organizacji i Kierownictwa (TNOiK), odbyły się dwa spotkania konsultacyjne: 6 grudnia 2011 r. w Instytucie Europejskim przy ul. Piotrkowska 262/264 oraz 13 grudnia 2011 r. o na Wydziale Fizyki Technicznej, Informatyki i Matematyki Stosowanej Politechniki Łódzkiej przy ul. Wólczańskiej 215. Swoje uwagi można było przedstawić także za pomocą przygotowanej ankiety.

Jakość prowadzonych konsultacji społecznych – ujmując rzecz dyplomatycznie – była bardzo wątpliwa, o czym pisał już 18 grudnia zeszłego roku Wojtek Makowski, prowadzący projekt Rzecznika Niezmotoryzowanych („Pozorowane konsultacje ws. przebiegów tuneli kolejowych”).

Prawdziwe perełki uzyskaliśmy jednak dopiero poznając raport końcowy z konsultacji społecznych, pod którym podpisali się Wanda Stankiewicz, Lech Kunc oraz Rafał Rolka z TNOiK. W raporcie przeczytać możemy między innymi (podkreślenia własne):

„Dodatkowo drogą poczty elektronicznej wpłynęło do nas kolejne 131 ankiet tej samej treści (odpowiedzi zostały opracowane przez tzw. ruch Szacunek dla Łodzi). Ankiety te zostały sklasyfikowane osobno.”
„Należy umożliwić sektorowi trzeciemu miasta Łodzi podnoszenie kompetencji w zakresie komunikacji społecznej. Ważne jest, aby przedstawiciele organizacji pozarządowych reprezentowali interesy społeczne w duchu consensusu, a nie wzmacniali niepokoje społeczne, w wielu wypadkach będące wynikiem niedostatecznej wiedzy merytorycznej na temat projektu (...)”.
„Zdiagnozowaliśmy także podczas konsultacji, pewien problem społeczny. W ramach swojej aktywności obywatelskiej, pewna grupa osób – prawdopodobnie związana z 2 organizacjami – Fundacją Fenomen oraz ruchem społecznym Szacunek dla Łodzi wykonał akcję polegającą na: - przesłaniu ok. 100 e-maili zawierających ankiety i wnioski formalne między godz. 17.00 dnia 14.12, a godz. 2.10 dnia 15.12 – większość tej samej treści! - przesłaniu ok. 60 e-maili w ciągu dnia pracy 15.12. – też w większości tej samej treści, - przesłaniu ok. 40 e-maili w godzinach popołudniowych i nocnych 15.12 – ok. połowa też tej samej treści, - przesłaniu 10 e-maili w ciągu dnia pracy 16.12. Wnioski formalne wpływające tą drogą miały taką samą treść – było ich 119, a ankiet tej samej treści było 131. Ponieważ wnioski formalne nie zawierały danych pozwalających zidentyfikować autora (brak podpisów i danych adresowych) – będą stanowiły w naszym raporcie dodatkowy załącznik.”

W ramach wyjaśnienia:

1. Osobna klasyfikacja ankiet, prawidłowo wypełnionych oraz wysyłanych zgodnie z procedurą w ramach oficjalnych konsultacji społecznych, jest praktyką, która nie powinna się zdarzyć w prawidłowo przeprowadzonym procesie konsultacji społecznych.
2. „Niereprezentowanie interesów społecznych w duchu consensusu” oznacza najpewniej dla specjalistów od konsultacji społecznych (autorów dokumentu) merytoryczną krytykę sposobu prowadzenia konsultacji (zbyt późna informacja o konsultacjach, brak informacji o adresie oraz terminie wysłania formularzy konsultacji, przedstawianie jedynie jednego, wybranego wariantu przebiegu tuneli itd.). Inne warianty przebiegu tunelu zostały przedstawione dopiero na końcu drugiego spotkania, 13 grudnia – na żądanie uczestników konsultacji.
3. Wynik „niedostatecznej wiedzy merytorycznej” – skądinąd nieuzasadniony w obliczu mocnej, merytorycznej krytyki wybranych wariantów, dokonanej przez uczestników konsultacji – może być uznany za pokłosie źle przeprowadzonego procesu konsultacji, które sprowadzały się w swoich założeniach de facto do przedstawienia w jak najkorzystniejszym świetne 14 wariantu przebiegu tuneli (wybranego już o wiele wcześniej, o czym przeczytać możemy w piśmie do Rzecznika Niezmotoryzowanych, podpisanym przez Hannę Zdanowską). Warto również zauważyć, że w tym samym akapicie wysoko oceniana jest wiedza merytoryczna trzeciego sektora – oraz znajduje się rekomendacja włączenia jego przedstawicieli do prac w ramach grupy roboczych (sic!): Rozpoznając duże zaangażowanie przedstawicieli niektórych organizacji społecznych i ich zasoby wiedzy merytorycznej – rekomendujemy włączenie tych osób do grup roboczych lub działań o charakterze warsztatowym, które będą miały na celu wypracowanie założeń dla rozwiązania problemów, na które te osoby zwracają uwagę podczas swojej publicznej aktywności.
4. Cieszy fakt zauważenia (merytorycznej) aktywności osób działających w ramach Szacunku dla Łodzi oraz Fundacji Fenomen, jednak określenie w raporcie końcowym zaangażowania społecznego w ramach oficjalnych konsultacji „problemem społecznym” można uznać za sformułowanie podważające profesjonalność autorów raportu. Warto także podkreślić fakt, że w konsultacjach – poza liczną reprezentacją studentów czy naukowców – wzięło udział wielu przedstawicieli łódzkich organizacji pozarządowych (w spotkaniach brał udział również przedstawiciel Zielonego Mazowsza z Warszawy).
5. Wiele osób wskazuje na to, że podpisało wysłane formularze konsultacyjne (również te osoby, które wysłały formularz przygotowany przez „Szacunek dla Łodzi”). Poddaje to w wątpliwość użyte w podsumowaniu sformułowanie, iż „(...) wnioski formalne nie zawierały danych pozwalających zidentyfikować autora”. Poza tym w przypadku wysyłania formularza za pomocą maila trudno uznać za sytuację „braku danych kontaktowych”, co stanowi widoczną nielogiczność osób sporządzających raport. Celowe użycie takich określeń – przy jednoczesnym braku merytorycznego odniesienia się do zgłoszonych uwag – można uznać za działanie mające na celu obniżenie wartości wskazanych głosów dyskusji.

Wisienką na torcie są „rekomendowane przez mediatorów wnioski do dalszej analizy i dyskusji”. Żaden z przedstawionych punktów nie odnosi się do kwestii najistotniejszej, stanowiącej najważniejszy postulat mieszkańców, wygłoszony podczas konsultacji społecznych – lokalizacji stacji „Manufaktura” (czy jak kto woli – „Ogrodowa”).

P.S. Gdyby ktoś był zainteresowany prezentacją zawierającą wszystkie analizowane przebiegi kolei, są one dostępne na stronie Rzecznika Niezmotoryzowanych: (plik został uzyskany poprzez wniosek o dostęp do informacji publicznej od EC-1 Miasto Kultury).

{jg}